Jak wybrać odpowiednie skrzyniopalety plastikowe na jabłka?

Najważniejsze informacje

Wybór pojemników do zbioru, transportu i długoterminowego przechowywania jabłek wpływa na wielkość strat przechowalniczych oraz opłacalność produkcji sadowniczej. Nowoczesne skrzyniopalety z tworzywa sztucznego są doskonałą alternatywą dla tradycyjnych konstrukcji drewnianych w profesjonalnych gospodarstwach oraz grupach producentów owoców.
• Konstrukcja ażurowa – perforowane ścianki i dno gwarantują optymalną cyrkulację powietrza oraz szybkie schładzanie miąższu w komorach chłodniczych z kontrolowaną atmosferą (KA i ULO).
• Higiena i atesty – sprawdzone wyroby posiadają atest do bezpośredniego kontaktu z żywnością, całkowitą odporność na pleśnie, grzyby oraz łatwe czyszczenie ciśnieniowe.
• Parametry techniczne – standardowy format sadowniczy 1200 × 1000 mm, ładowność jednostkowa do 450 – 500 kg oraz wytrzymałość w sztaplu do 4500 kg (nawet 8 – 9 warstw w komorze).

Zbiór oraz magazynowanie owoców deserowych wymagają zastosowania opakowań zapewniających maksymalne bezpieczeństwo delikatnej skórki i miąższu. W profesjonalnym sadownictwie nowoczesne skrzyniopalety plastikowe na jabłka stanowią obecnie podstawę sprawnej logistyki zbiorów i długookresowego składowania w komorach chłodniczych.

Ich wdrożenie pozwala zredukować powstawanie odgnieceń mechanicznych oraz ogranicza rozwój chorób przechowalniczych. Jednocześnie standaryzacja wymiarowa ułatwia automatyzację procesów załadunku oraz rozładunku owoców na nowoczesnych liniach wodnych.

Czym powinna charakteryzować się nowoczesna skrzyniopaleta plastikowa w sadzie?

Wymagania stawiane opakowaniom wielkogabarytowym w sektorze owocowo-warzywnym wynikają ze specyfiki fizjologicznej zerwanych jabłek. Odpowiednio zaprojektowana skrzyniopaleta plastikowa musi łączyć lekkość konstrukcji z wysoką sztywnością obwodową i stabilnością pionową.

Zasadnicze znaczenie ma zastosowane tworzywo sztuczne, którym najczęściej jest pierwotny polietylen wysokiej gęstości (HDPE). Materiał ten charakteryzuje się odpornością na pękanie w ujemnych temperaturach panujących w chłodniach (nawet do -30°C) oraz stabilnością wymiarową pod wpływem promieniowania słonecznego.

Gładkie wykończenie wewnętrznych ścianek zapobiega mikrouszkodzeniom naskórka, przez które wnikają zarodniki grzybów patogenicznych. Dzięki temu owoce deserowe zachowują naturalny nalot woskowy oraz nienaganny wygląd handlowy.

Skrzyniopalety plastikowe ażurowe a dynamika chłodzenia owoców

W procesie przechowywania jabłek ważnym czynnikiem jest jak najszybsze odebranie ciepła polowego z zebranych owoców. Z tego względu w nowoczesnych obiektach przechowalniczych stosuje się przede wszystkim skrzyniopalety plastikowe ażurowe, wyposażone w precyzyjnie rozmieszczone szczeliny wentylacyjne.

Ażury na ściankach bocznych oraz w dnie umożliwiają swobodny, grawitacyjny i wymuszony przepływ schłodzonego powietrza przez całą objętość pryzmy owoców. Przyspiesza to osiągnięcie docelowej temperatury miąższu (zazwyczaj 1,0 – 2,5°C) i drastycznie ogranicza proces oddychania owoców oraz biosyntezę etylenu [1]. Brak zastoju powietrza wewnątrz pojemnika zapobiega lokalnemu skraplaniu się pary wodnej na owocach. Zjawisko to minimalizuje ryzyko rozwoju gorzkiej zgnilizny oraz szarej pleśni podczas wielomiesięcznego przechowywania w warunkach ULO (Ultra Low Oxygen).

Porównanie: plastikowe skrzyniopalety sadownicze a tradycyjne skrzynie drewniane

Poniższe zestawienie przedstawia najważniejsze parametry użytkowe oraz ekonomiczne obu rozwiązań w perspektywie wieloletniej eksploatacji w gospodarstwie sadowniczym.

Parametr techniczny / użytkowy	Skrzyniopalety z tworzywa HDPE	Tradycyjne skrzyniopalety drewniane
Higiena i fitosanitarność	Całkowity brak absorpcji wilgoci, brak rozwoju pleśni, łatwa dezynfekcja	Drewno chłonie wilgoć i soki, stanowi siedlisko zarodników grzybów
Masa własna pojemnika	Stała (ok. 38 – 42 kg), niezależna od wilgotności otoczenia	Zmienna (45 – 65 kg), wzrasta po nasiąknięciu wodą w chłodni
Bezpieczeństwo owoców	Gładkie ścianki, brak drzazg, zaokrąglone krawędzie szczelin	Ryzyko zranienia skórki przez drzazgi, gwoździe i szorstkie deski
Wytrzymałość w sztaplu	Do 4500 kg obciążenia statycznego (bezpieczne ustawianie w 8 – 9 warstw)	Ulega stopniowemu osłabieniu pod wpływem wilgoci (maks. 5 – 7 warstw)
Kompatybilność z liniami	Idealna geometria, przystosowanie do rozładunku na wodnych liniach sortowniczych	Ryzyko deformacji, wypaczeń i uszkodzenia rolek transportowych
Żywotność użytkowa	10 – 15 lat bez konieczności napraw	3 – 5 lat, wymaga corocznego serwisowania, wymiany desek i gwoździ
Recykling i środowisko	W 100% zdatne do ponownego przetworzenia na regranulat po zużyciu	Utrudniony recykling ze względu na impregnację chemiczną i gwoździe

Na co zwrócić uwagę przy doborze skrzyniopalet do jabłek?

Inwestycja w pojemniki wymaga analizy technicznej gospodarstwa oraz parku maszynowego. Profesjonalne skrzyniopalety plastikowe oferowane są w różnych konfiguracjach konstrukcyjnych, które należy precyzyjnie dopasować do technologii zbioru.

Najistotniejsze parametry selekcji obejmują:

• Wymiary zewnętrzne i pojemność: standardem europejskim w sadownictwie jest format 1200 × 1000 × 760 mm lub 1200 × 1000 × 780 mm, zapewniający pojemność użytkową rzędu 600 – 670 litrów. Przekłada się to na optymalną masę zasypową 350 – 400 kg jabłek, zabezpieczającą dolne warstwy przed zgnieceniem.

• Układ podstawy (płozy vs stopy): do pracy w sadzie i chłodni standardowo rekomenduje się modele na 3 płozach wzdłużnych. Gwarantują one stabilne prowadzenie na widłach wózków terenowych oraz bezpieczną współpracę z obrotnicami skrzyniopalet i rozładunkiem na sortowniach.

• Wzmocnienia konstrukcyjne: narożne kolumny nośne muszą posiadać ożebrowanie przenoszące obciążenia osiowe w wysokich stosach magazynowych.

• Możliwość znakowania: trwałe wytłoczenie logotypu gospodarstwa lub numeracji ułatwia ewidencję magazynową i zapobiega stratom pojemników przy transporcie zewnętrznym.

Integracja skrzyniopalet z nowoczesnymi liniami technologicznymi

Współczesne centra dystrybucyjne owoców bazują na bezdotykowych systemach rozładunku wodnego. Wodny rozładunek chroni jabłka przed obiciami, jednak wymaga pojemników, które nie chłoną wody i natychmiast ociekają po opuszczeniu wanny.

Tworzywo sztuczne wysycha natychmiastowo, co zapobiega przenoszeniu zanieczyszczeń biologicznych pomiędzy partiami owoców. Ponadto jednolita waga tary ułatwia automatyczne ważenie netto bez konieczności tarowania każdego pojemnika z osobna.

Dzięki powtarzalnej geometrii zautomatyzowane wózki widłowe oraz windy paletujące pracują bez przestojów powodowanych przez nierówne krawędzie. Wpływa to bezpośrednio na przepustowość całej linii pakującej w szczycie sezonu handlowego.

Efektywność ekonomiczna i zwrot z inwestycji

Choć początkowy koszt zakupu pojemników z polietylenu przewyższa cenę skrzyń drewnianych, kalkulacja wieloletnia jednoznacznie wskazuje na korzyści finansowe. Brak kosztów corocznej naprawy, gwoździowania i impregnacji pozwala na generowanie natychmiastowych oszczędności eksploatacyjnych.

Dodatkowym zyskiem jest spadek odrzutu jakościowego owoców deserowych o 3 – 5% w skali całej komory chłodniczej [2]. Długi cykl życia produktu, sięgający kilkunastu sezonów, sprawia, że inwestycja amortyzuje się w stosunkowo krótkim czasie. Po zakończeniu eksploatacji zużyty polietylen zachowuje wysoką wartość surowcową i może zostać odsprzedany do zakładów recyklingu.

Przypisy

[1] Tomala, K., & Dilley, D. R. (2001). Czynniki wpływające na jakość i zdolność przechowalniczą jabłek w warunkach kontrolowanej atmosfery. Zeszyty Naukowe Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach.
[2] Rutkowski, K. P., & Wawrzyńczak, P. (2012). Wpływ rodzaju opakowań zbiorczych na uszkodzenia mechaniczne i straty masy jabłek podczas długotrwałego przechowywania.

Les questions les plus fréquemment posées (FAQ)